START TYPING AND PRESS ENTER TO SEARCH

Kök Hücre İle Ortopedik Tedaviler

Kök Hücre İle Ortopedik Tedaviler


Ortopedik Hastalıklarda Kök Hücre Tedavisi

Teknolojinin bu kadar ilerlemesine rağmen bir kısım hastalıkların tedavisinin halen istenilen seviyelere ulaşmamış olması, insanoğlunda vücudun kendi sistemiyle iyileşmesinin bir çözüm yolu olabileceği fikrini doğurmuştur. Örneğin kesilen bir yarayı doktor diker ama doku kendi iyileşir. Dikiş sadece iyileşecek ortamı sağlar. Kırıkta doktor alçı ya da ameliyatla sadece uygun pozisyonu verir, kemik kendi kabiliyeti ile iyileşir. Hatta bu yüzden iyileşme döngüsünün bozuk olduğu hastalarda yaralar iyileşmez, kırıklar kaynamaz (örneğin şeker hastalarında ayak yaraları). Bazı canlılarda kopan uzuvların yeniden oluşması (kertenkelenin kuyruğu gibi) bu konudaki çalışmaların çıkış noktası olmuş ve kök hücre tedavileri bu vesileyle bugüne ulaşmıştır.

Kök Hücre Nedir?

Anne karnında, baba ve annemizden gelen birer yarım hücreden oluşan tek bir hücre, o tek hücreden çoğalan ve değişen milyarlarca farklı hücreyle doğumda insana dönüşür. İşte kabaca kök hücre, her hücreye dönüşebilen o tek hücreyi ifade eder. Kök hücre, insan vücudunda bir çok farklı dokuda değişmemiş anne hücre olarak bulunur ve gerektiğinde uyarılarak vücudun hemen her hücresine dönüşerek onarımı, gençleşmeyi, yenilenmeyi sağlayabilir.

Kök hücre tedavisinin diğer tüm tedavilere üstünlüğü dışarıdan ilaç ya da madde içermemesi sebebiyle yan etkisinin çok az olması, hatta kalıcı yan etkisinin hemen hiç olmamasıdır. Kök hücre alerji oluşturmaz.

Kök Hücre Tedavisi Nasıl Çalışır?

Kanda dolaşan bir kısım hücreler (trombositler) damar dışına çıktıklarında parçalanarak vücutta alarm etkisi gösterir ve iyileşme döngüsünü başlatır. Alarm sonucu uyarılan ve birçok dokuda bulunan kök hücreler harekete geçer ve kendi genetiğine uygun normal dokuya dönüşerek iyileşmeyi sağlarlar. İşte kök hücre tedavisi bu döngüden yola çıkarak uygulanır. Ya kandaki uyarıcı hücreler ya da onarımı yapan kök hücreler vücuttan canlı olarak elde edilerek hastalıklı bölgeye uygulanır. Vücudun kendi iyileşme mekanizması tetiklenmiş olur ve iyileşme başlar.

Kök Hücre Ne İşe Yarar?

Kök hücreler, onarılması güç dokuları onarır, yaşlı dokuları sıkılaştırır ve gençleştirir, yeni damar oluşumu sağlayarak kan akımını artırır, dokuların iyileşme hızını artırır.

Kök Hücre Nereden ve Nasıl Elde Edilir, Nasıl Uygulanır?

Kök hücre kaynağı her doku olabilir fakat ortopedik tedavide 3 ana kök hücre kaynağı kullanılmaktadır. Kolunuzdan alınacak bir tüp kan en kolay ve en sık kullanılan kaynaktır fakat buradaki kök hücre miktarı az olup daha çok uyarıcı hücreleri içerir.

İkinci kaynak kemik iliğidir. Kandakine oranla çok daha fazla kök hücre içerdiğinden daha iyi bir kaynak olup ameliyathane şartlarında alınması gerekmesi daha ileri durumlarda kullanılmasını gerektirir. Üçüncü ve en yoğun kök hücre içeren kaynak, yağ hücreleridir. Yine ameliyathanede alınır ve kullanılır.

Kök hücre 2 şekilde elde edilip kullanılır. Direk uygulama yönteminde hastadan alınan materyal (kan, kemik iliği, yağ vs…) ayrıştırılarak hücreler elde edilir ve aktif hale getirilir. Kök hücre hazırlanırken önemli nokta hücrelerin canlı olarak elde edilmesidir. Bunu sağlamak için özel kitler kullanılmaktadır. Elde edilen kök hücreler iğne şeklinde hastalıklı bölgeye uygulanır.

Çoğaltma ve yönlendirme işlemi ikinci yöntemdir. Bazı durumlarda elde edilen hücreler özel laboratuvar ortamlarında çoğaltılır ve daha çok doku elde edilmesi sağlanır. Bu laboratuvarlarda çoğaltılan hücreler belli başlı dokulara dönüştürülerek hastaya uygulanacak hale getirilebilir. Bu işlem, elde edilecek hücreye göre 2 haftaya kadar sürebilir. Bu şekilde elde edilen dokular ameliyathane ortamında uygulanır. Ülkemizde bu şekilde işleyen (yazı yazıldığında 7 adet) laboratuvarlar vardır ve Sağlık Bakanlığı tarafından onaylı olarak çalışmaktadır. Biz de kurumumuzda bu uygulamaları güvenilir olarak yapmaktayız.

Kök Hücre Tedavisi Hangi Ortopedik Hastalıklarda Uygulanır?

Kök hücre tedavisi, özellikle diz, ayak bilek, kalça gibi eklem kireçlenmesi ve kıkırdak sorunlarında; kalça dolaşım bozukluklarında (avasküler nekroz), kas tendon yaralanmalarında, iyileşmeyen yaralarda (diabetik yara gibi), kaynamayan kırıkların iyileşmesinde, sporcuların sahaya erken dönüşünü sağlamada (kırık erken iyileşmesi, kas yırtığı iyileşmesi, ön çapraz bğ yaralanması gibi) kullanılmakta ve hastanemizde de bu tedaviler başarıyla uygulanmaktadır.

Kök Hücre Kaç Kez Uygulanır?

Dünya üzerinde kullanımı sınırlandırılmış olan kök hücre tedavilerinde halen uzun dönem sonuçlar bilinmediğinden oturmuş standart bir yaklaşım yoktur. Genellikle doktorunuzun tecrübesi seans sayı ve sıklığını belirler. Birçok hastalıkta tek doz yeterlidir.

PRP kök hücre değildir. PRP (trombositten zengin kan kısmı) kök hücreleri uyaran bir kan ürünüdür. Kök hücre uygulanabilecek bazı durumlarda destekleyici ya da öncü tedavi olarak kullanılır. PRP’nin yetersiz olduğu durumlarda kök hücre daha etkili bir yöntemdir. PRP 60 yaşından sonra etkisini kaybetse de kök hücre tedavileri ile ilgili çalışmalar yaştan bağımsız olarak etkileri mevcuttur.

Kök Hücre ve PRP Kimlere Uygulanmaz?

Bu tedaviler her hastada uygulanabilmekle birlikte, kortizon kullanımında, bazı kan hastalıkları olan kişilerde, aktif enfeksiyonu olan kişilerde kullanımı tartışmalıdır. Bazı durumlarda bu hastalarda bile kullanılabilmektedir.

Kireçlenme Tedavisinde Kök Hücre Protezi Önleyebilir

Kireçlenme eklem kıkırdaklarının harap olması sonucu, ağrı, şekil bozukluğu ve şişmelerle seyreden ve protez gerektirebilecek ciddi bir hastalıktır. En sık dizde görülmekle birlikte, kalça omuz, ayak bilek gibi büyük ve önemli eklemleri tutarak hasta konforunu bozar, hatta ileri yaşlarda hastayı yatağa düşürebilir.

Poliklinik şartlarında uygulanan kandan kök hücre tedavileri ile çok iyi sonuçlar elde edilebilir. Henüz uzun dönem sonuçları bilinmese de kök hücre tedavileri protez gereksinimini azaltabilir hatta ileride hastanın kendi kök hücresinden eklem yapılarak eklem gençleştirilebilir ve protez ameliyatları tarihteki yerini alabilir.

Avasküler Nekroz (Kan Dolaşım Bozukluğuna Bağlı Kemik Ölümü) Tedavisinde Kök Hücre Tedavisi

Vücutta bazı kemikler (özellikle kalça) kan dolaşımı açısından zayıf olup bu dolaşımı azaltan durumlarda (kortizon kullanımı, alkol ve bazı kan hastalıkları gibi) kemik ölümü ilerleyici olmakta ve hastalar genç yaşta sakat kalarak protez ameliyatlarına maruz kalmaktadır. Son dönemde özellikle kalça kemik ölümlerinde uyguladığımız hastalarda çok memnun edici sonuçlar almaktayız. Yapılan bir çalışma protez riskinin %40’lardan %18’lere düştüğünü göstermiştir.

Kemik Kaynamaması (Psödoartroz) ve Kaynama Gecikmesinde Kök Hücre Tedavisi

Kırık kaynamasının geciktiği ya da kaynamanın zor olduğu özellikle trafik kazası, silahla yaralanma gibi zor kırıklarda kırık hattına uygulanan kök hücre tedavileri hem kırık kaynama oranlarını hem de kaynama sürelerini olumlu etkilemektedir.

Kapanmayan Yaralarda ve Yaygın Yanık Hastalarında Kök Hücre Tedavileri

Özellikle diabetik yaralar ve venöz ülser yaraları gibi kapanmayan hatta kimi zaman hastanın uzvunu kaybetmesine yol açan durumlarda uygulanan kök hücre tedavileri çok iyi sonuçlar vermektedir.

Ölümcül yanıklardaki uygulamalar hem hayat kurtarıcı hem cilt yapışıklığını azaltıcı hem de iz azaltıcı özellikleri sebebiyle önemli bir kullanım alanını oluşturmaktadır.

Sporcu Sakatlıklarında Kök Hücre Uygulamaları

Profesyonel sporcuların sakatlıklarında ilk soru ne zaman sahada olacaklarıdır. Her türlü sporcu sakatlığında uygulanan kök hücre tedavileri bazen sporcunun spor hayatına devam etmesini bazen de erken dönmesini sağlamaktadır ve sıklıkla kullanılmaktadır. Özellikle ultrason eşliğinde yapılan uygulamalar başarı şansını artırmaktadır.

Kök Hücrenin Maliyeti

Hastalığın cinsine, uygulanacak bölgeye, uygulanacak kök hücre tipine ve miktarına göre maliyet değişmekle birlikte ülkemizde giderek artan kök hücre tedavi merkezlerinin sayesinde kök hücre maliyetleri düşmektedir. Muadil diğer tedavilere oranla daha pahalı olmakla birlikte hastanın kendi dokusundan bir tedavi olması sebebiyle bu maliyet farkı kabul edilebilir düzeydedir. Yakın zamanda genel sağlık sigortasının kök hücre tedavilerini karşılaması beklenmekte ve maliyetin daha da düşmesi öngörülmektedir.

Gelecekte Kök Hücre Tedavisinde Hedeflerimiz

Yakın gelecekte kök hücre sayesinde eksik uzuvları yerine koymayı, eklemleri protezden farklı tedavilerle iyileştirmeyi, kemikleri daha kolay uzatmayı, kırığı kolay kaynatmayı bekleyebiliriz. Unutmayın, insan mükemmel yaratılmıştır ve kendini iyileştirmeyi doğuştan bilir.